ستون فقرات گردنی مثل یک شاهراه حیاتی، پیامهای الکتریکی مغز را به دستها و انگشتان میرساند. این ساختار ظریف، زمانی که با فشار یا بیرون زدگی دیسکها مواجه میشود میتواند نظم انتقال این پیامها را به هم بزند. بسیاری از افراد هنگام تجربه گزگز یا کاهش حس در سر انگشتان خود بلافاصله به دنبال مشکلات مچ دست یا آسیبهای محیطی میگردند غافل از اینکه علت اصلی این آشفتگی در مهرههای گردن نهفته است. دکتر علی محمدی مقدم تخصص جراحی مغز و اعصاب در خصوص عارضه دیسک گردن نکات مهمی را عنوان کردهاند که در ادامه میخوانید.
فهرست مطالب
- دلایل بیحسی دست و انگشتان در دیسک گردن
- ارتباط الگوی بیحسی انگشتان با محل درگیری عصب گردنی
- تشخیص تفاوت آسیب گردنی و مچ دست
- بررسی مبدا درد در ناحیه گردن
- تفاوت نشانههای مچ دست با دیسک گردن
- تستهای ساده برای شناسایی منبع مشکل
- نشانههای هشدار دهنده همراه با بیحسی انگشتان دست
- ضرورت و کاربرد تصویربرداری MRI در تشخیص دیسک گردن
- روشهای درمان غیر جراحی و مدیریت علائم دیسک گردن
- شاخصهای تصمیمگیری جراح مغز و اعصاب برای عمل دیسک گردن
- دکتر علی محمدی مقدم تخصص جراحی مغز و اعصاب
- احیای شبکه عصبی با تشخیص و درمان به موقع

دلایل بیحسی دست و انگشتان در دیسک گردن
اعصاب نخاعی که از میان مهرههای گردن عبور میکنند مسئول کنترل حس و حرکت در بازوها، ساعدها و انگشتان هستند. هر دیسک بین مهرهای وظیفه ضربه گیری و حفظ فاصله بین مهرهها را بر عهده دارد. زمانی که این دیسک به دلیل پیری، آسیب یا فشار بیش از حد دچار بیرون زدگی شود فضای کانال عصبی تنگتر شده و فشار مستقیمی به ریشههای عصبی خروجی وارد میآید. این فشار، سیگنالهای ارسالی از مغز را مختل میکند.
نتیجه این اختلال، بروز احساسات کاذب یا از دست رفتن حس در نواحی انتهایی دست است. بیماری دیسک گردن و درد در دستها نشان دهنده این است که عصب مربوطه در ناحیه گردن تحت فشار قرار گرفته و نمیتواند به درستی با بافتهای انتهایی ارتباط برقرار کند. این پدیده باعث میشود بیمار احساس کند انگشتانش خواب رفتهاند در حالی که مشکل اصلی در جای دیگری یعنی ستون فقرات گردنی است.
ارتباط الگوی بیحسی انگشتان با محل درگیری عصب گردنی
پزشکان با تحلیل دقیق ناحیه بیحسی، میتوانند مهره آسیب دیده را شناسایی کنند. هر عصب گردنی مسئول ناحیه خاصی از دست است که به آن درماتوم میگویند. شناسایی این الگوها بخشی از فرایند تشخیص محسوب میشود:
- درگیری ریشه عصبی C6: این عصب مسئول حس در انگشت شست و اشاره است. بیحسی در این دو انگشت اغلب به بیرون زدگی دیسک در مهرههای پنجم و ششم گردن اشاره دارد.
- درگیری ریشه عصبی C7: اگر فرد در انگشت میانی احساس کرختی، سوزش یا ضعف داشته باشد احتمالا ریشه عصبی C7 که از مهره ششم و هفتم عبور میکند تحت فشار است.
- درگیری ریشه عصبی C8: بیحسی در انگشتان حلقه و کوچک، نشانه تحت فشار بودن عصب C8 است که از فضای بین مهره هفتم گردنی و اولین مهره پشتی عبور میکند.
تشخیص تفاوت آسیب گردنی و مچ دست
تشخیص تفاوت بین مشکلات ستون فقرات و آسیبهای مچ دست برای بسیاری از افراد دشوار است چرا که علائم شباهتهای زیادی با یکدیگر دارند.
بررسی مبدا درد در ناحیه گردن
زمانی که مشکل از دیسک گردن است بیحسی دست و انگشتان در اثر دیسک گردن، اغلب با تغییر وضعیت گردن تشدید میشود. چرخش سر، خم کردن گردن به سمت عقب یا حتی عطسه کردن میتواند باعث تیر کشیدن درد به سمت دستها شود.
تفاوت نشانههای مچ دست با دیسک گردن
در سندرمهای مچ دست، درد و بیحسی محدود به کف دست است و شبها شدت میگیرد. در صورتی که دیسک گردن و بی حسی انگشتان دست، دردهای انتشاری از ناحیه پشت کتف یا بازو را هم به همراه دارد.
تستهای ساده برای شناسایی منبع مشکل
پزشکان با انجام مانورهای حرکتی خاص، محل فشار را میسنجند. اگر با فشار آوردن بر بالای سر یا کشش ملایم گردن، علائم بیمار تشدید شود، دیسک گردن تایید میشود.
نشانههای هشدار دهنده همراه با بیحسی انگشتان دست
بیحسی به تنهایی آزار دهنده است اما ترکیب آن با برخی نشانههای دیگر، لزوم پیگیری فوری را فریاد میزند:
- ضعف حرکتی: ناتوانی در نگه داشتن اجسام سبک یا کاهش قدرت مشت کردن دست.
- تحلیل عضلانی: مشاهده کاهش حجم عضلات در ساعد یا کف دست که نشانه طولانی شدن فشار عصبی است.
- مشکلات تعادلی: اختلال در راه رفتن یا احساس ناپایداری در گامها که میتواند نشانه درگیری جدی نخاع گردنی باشد.
- درد مقاوم: دردهایی که با استراحت یا مسکنهای ساده بهبود پیدا نمیکنند و کیفیت خواب را مختل میکنند.
ضرورت و کاربرد تصویربرداری MRI در تشخیص دیسک گردن
تصویربرداری MRI ابزاری دقیق برای مشاهده وضعیت دیسکها و اعصاب است اما نیاز به آن برای هر بیماری قطعی نیست. پزشکان ترجیح میدهند ابتدا با معاینات بالینی و بررسی رفلکسهای تاندونی، سطح درگیری را ارزیابی کنند. اگر علائم بیمار در مرحله اولیه باشد و با استراحت و اصلاح الگوی حرکتی رفع و رجوع شود، ممکن است نیازی به صرف هزینه و زمان برای MRI نباشد.
با این وجود اگر پزشک به درگیری نخاعی مشکوک باشد یا علائم بیمار پیشرونده باشد تصویربرداری امآرآی برای تعیین دقیق محل فتق و برنامه ریزی برای درمانهای تخصصی، الزامی خواهد بود. این تصویربرداری دید کاملی از ارتباط دیسک گردن و بی حسی دست به متخصص ارائه میدهد.

روشهای درمان غیر جراحی و مدیریت علائم دیسک گردن
بخش بزرگی از بیماران مبتلا به دیسک گردن با روشهای غیرتهاجمی به بهبودی کامل میرسند به خصوص زمانی که درگیری عصبی شدید نبوده و قدرت عضلانی دستها حفظ شده باشد. شما با بهرهگیری از فیزیوتراپی هدفمند برای تقویت عضلات اطراف ستون فقرات و اصلاح نحوه قرارگیری گردن حین کار، فشار را از روی دیسک برمیدارید. در کنار این موارد، مصرف داروهای ضدالتهاب تحت نظر متخصص و پرهیز از فعالیتهای سنگین، التهاب ریشه عصب را کاهش میدهد. این شیوههای علمی با صبر و مداومت، نیاز به جراحی را در بسیاری از موارد مرتفع میسازند.
شاخصهای تصمیمگیری جراح مغز و اعصاب برای عمل دیسک گردن
تصمیم برای جراحی، آخرین مرحله در مدیریت این بیماری است. اگر بیمار پس از طی کردن دوره کامل درمانهای محافظه کارانه همچنان درگیر دردهای طاقت فرسا باشد، جراحی مطرح میشود. در مواردی که بیمار دچار ضعف عضلانی شدید شده باشد یا شواهدی از آسیب نخاعی مشاهده شود تاخیر در جراحی میتواند به قیمت آسیب دائمی به اعصاب تمام شود. هدف جراحی، برداشتن عامل دیسک بیرون زده و بازگرداندن جریان طبیعی پیامهای عصبی است.
دکتر علی محمدی مقدم تخصص جراحی مغز و اعصاب
دکتر علی محمدی مقدم متخصص جراحی مغز و اعصاب در تهران با کد نظام پزشکی ۱۴۹۶۲۴ هستند و در زمینه بیماریها و آسیبهای مغز، اعصاب و ستون فقرات فعالیت میکنند. حوزه کاری ایشان تمرکز ویژهای بر مشکلات ستون فقرات، دیسکهای گردن و کمر و روشهای جراحی کم تهاجمی دارد. بازخوردها و نظرات در مورد دکتر علی محمدی مقدم مثبت است و مراجعان از عملکرد ایشان کاملا رضایت دارند.
آدرس: تهران، سعادت آباد، میدان کاج، سرو شرقی، جنب دهکده پروتئین، پلاک ۶۴
تلفن: ۰۹۹۰۶۰۸۰۶۷۰
احیای شبکه عصبی با تشخیص و درمان به موقع
ستوان فقرات ما اصلیترین شبکه ارتباطی بدن محسوب میشود. زمانی که این شبکه به دلیل فشارهای مکانیکی دچار اختلال میشود نباید منتظر ماند تا علائم خود به خود محو شوند. بیحسی انگشتان، هشداری است از عمق بدن به خصوص ستون فقرات و نادیده گرفتن آن، فرصتهای طلایی درمان را از بین میبرد. با اقدامات آگاهانه تحت نظر متخصص میتوان از پیشروی آسیب در ستون فقرات جلوگیری کرد. پزشکان و متخصصین برتر مغز و اعصاب در سامانه دکتردکتر حضور دارند. برای رزرو نوبت حضوری، دریافت مشاوره آنلاین و همچنین بررسی تجربیات سایر بیماران در مورد متخصصان جراحی مغز و اعصاب، میتوانید از پلتفرم دکتردکتر استفاده کنید. این پلتفرم به شما کمک میکند تا با اطمینان کامل، اقدامات درمانی خود را آغاز کنید.
منبع:
https://www.riversideonline.com/en/medical-services/neurological-and-spine-institute/spine/conditions/cervical-radiculopathy





